Uống nước và sức khỏe (Phần 1)

Ăn uống là hai vấn đề chính tạo nên một chế độ dinh dưỡng của cơ thể con người. Chúng ta thường quan tâm nhiều đến ăn hơn là uống. Nhưng uống cũng có vai trò quan trọng không kém ăn. Trong cuộc sống hằng ngày cho thấy, sức chịu đựng của cơ thể con người nếu không ăn có thể chịu đựng được 30 ngày (thể hiện tuyệt thực của nhà hoạt động chính trị để phản đối chế độ hà khắc của nhà tù thực dân), nhưng chịu đựng được nhịn uống không lâu hơn 3 ngày. Vì sao? Khi nhịn ăn, thiếu nguồn dinh dưỡng do thức ăn cung cấp, cơ thể phải huy động mọi dự trữ nội tại để cố gắng duy trì hoạt động tối thiểu của sự sống. Còn nước đối với hoạt động cơ thể thì sao?

Nước giúp cho cơ thể duy trì được lượng tuần hoàn máu, do đó duy trì được huyết áp. Nước là dung môi cho mọi chất dinh dưỡng, chuyển hóa, đào thải, vận chuyển được các chất đó trong cơ thể và trao đổi chúng với môi trường bên ngoài (ngoại môi). Bán gậy chống bằng gỗ dành cho người già tại TP.HCM, Gậy xịn gỗ nguyên chất 100%.

Nước là môi trường cho mọi phản ứng hóa học, trực tiếp tham gia một số phản ứng sinh hóa (thủy phân, oxi hóa), sự ngậm nước của các protein (chất đạm), chất keo (gel)... Nước làm giảm các ma sát của các màng tế bào (dịch gian bào), tham gia điều hòa thân nhiệt để duy trì thân nhiệt, tạo điều kiện thuận lợi cho các phản ứng sinh hóa hoạt động bình thường... Thiếu nước cộng với chất điện giải (ion, natri, kali, clo...) sẽ dẫn đến bệnh tật.

Nước chiếm 60-70% tổng khối lượng cơ thể. Nước trong cơ thể ở trạng thái nguyên thể hay kết hợp với protein. Số lượng nước trong cơ thể thay đổi theo lứa tuổi, giới tính (nam, nữ), tính chất béo gầy.

Một ngày, thể tích nước uống vào trung bình khoảng 1,8 lít, thể tích nước bài tiết ra khoảng 2,1 lít. Trong quá trình biến đổi và hấp thụ thức ăn khoảng 0,3 lít nước.

Trong 2,1 lít nước bài tiết thì 80-150ml ở phân, 850ml thải trừ qua đường thở (hô hấp) và tuyến mồ hôi, số còn lại qua thận. Cơ thể muốn hòa tan 50g qua chất cặn bã, thận phải thải trừ 0,5 lít nước. Như vậy, một người tối thiểu 1 ngày phải uống 1,4 lít nước.

Số nước vận chuyển qua niêm mạc ruột, một ngày trung bình thể tích dịch tiêu hóa là 8 lít, số đó lại được tái hấp thụ. Nước của môi trường ngoài tế bào (ngoại môi) chiếm khoảng 20%.

Như vậy, một người nặng 70kg, lượng nước ngoại môi là 14 lít, ta thấy lượng nước vận chuyển qua niêm mạc ruột so với lượng nước ngoại môi là không nhỏ. Cho nên các trường hợp nôn, ỉa chảy, sốt cao số lượng nước bị mất lớn. Điều này cho thấy việc cấp bách trong việc chữa bệnh là phải bù nước và chất điện giải.

Khi trọng lượng cơ thể bị giảm 5% do mất nước, các dấu hiệu rối loạn sinh lý sẽ xuất hiện. Người ta phân loại độ mất nước làm 3 độ:

• Độ 1: Khi cơ thể bị mất 4 lít nước.
• Độ 2: Khi cơ thể bị mất 4-6 lít nước.
• Độ 1: Khi cơ thể bị mất 6-10 lít nước.

Khi cơ thể mất 10-12 lít nước (khoảng 20-15%) lượng nước cơ thể thì sẽ rất nguy hiểm. Cơ thể sẽ bị rối loạn vận chuyển máu (huyết động) và chuyển hóa, dẫn đến tình trạng lâm nguy cho cơ thể con người.